Söğütlüçeşme adı Kadıköy’ün bir semtinde, bir istasyonunda ve bir çeşmesinde vardır.

Konumuz olan Çeşmenin yerini tarif edersek… Altıyol’dan Söğütlüçeşme’ye doğru inen Söğütlüçeşme Caddesi’nin üzerinde Taşköprü Caddesi Köprüsü bulunmaktadır. 1980’li yıllara kadar köprü yoktu. Taşköprü Caddesi Söğütlüçeşme Caddesi’ne inerek Fenerbahçe Stadı’nın arkasına bağlanırdı. Çeşme, köprü ayaklarının bulunduğu alt kottaydı. Belli ki yakınındaki bir söğüt ağacından dolayı da Söğütlüçeşme adını almış.

                              Söğütlüçeşme’nin Yeri

Söğütlüçeşme, kesme küfeki taşından yapılmış. 3.10m en, 2.27m yükseklik, 1.18m kalınlığı vardır. Cephesinde 1.80m genişliğinde kaş kemerli 0.57m derinliğinde bir niş bulunur. Ayna taşının iki yanında 0.27m/0.19m/0.20m ölçüsünde kemerli tas hücreleri yer alır. Çeşmenin üzeri geriye doğru meyillidir. Sade hatları ile klasik Türk üslubuna uymaktadır. Bu sebepten 16.-17. Yüzyıllara aittir denebilir. Çeşme 1980’li yıllarda 0.70m kadar toprağa gömülmüştür. Kitabesi yoktur. Yanındaki yaşlı çınar ağaçları burada namazgâhının da olduğunu akla getirmektedir. Çeşme daha sonra yapılan, yukarıda bahsettiğim köprünün ayakları altında yok olmuştur.

Buraya kadar olan bilgiler Sayın Semavi Eyice’den alınmıştır. Ben de 1950’li yılları yaşayan bir kişi olarak hayal meyal anımsıyorum. O zamanlar etrafta çeşme çok olduğu için hayal meyal…

                                 Söğütlüçeşme

1900’lerin başında Çamlıca Üçpınarlar’dan gelen suyolları arızalanmıştır. Yapılan onarım sonrası 1920’li yıllarda bu su Osmanağa, Rızapaşa, ve Söğütlüçeşme çevresindeki çeşmelerden tekrar akmaya başlar. Dolayısıyla Söğütlüçeşme’den de…

1800 sonlarındaki ve 1900 başlarındaki haritalarda Söğütlüçeşme İstasyonu henüz yok. Ama Söğütlüçeşme adı var. Anlaşılıyor ki çeşmenin başında söğüt ağacı vardır. Önce çeşme sonra semt sonra da istasyon adını o ağaçtan almış.  

Çeşmenin arka tarafı mezarlıktır. Burada 1960’lardan itibaren tamirciler vs görülür. 1980’lerde yeni istasyon inşa edilir. Günümüzde ise çevre tamamen değişmiştir.

                                      Söğütlüçeşme’nin Bugün Ancak Yerini Tespit Edebiliyoruz

Ben de araştırıp araştırıp yazıyorum. Doğrusu insanlar geçmişi bilsinler diye kutsal bir düşünceyle mi yoksa gördüklerimi ve yaşadıklarımı kayda alıp unutmayayım egoizmi ile mi bilemiyorum. Ama henüz bıkmadım.

ARİF ATILGAN www.arifatilgan.com   https://arifatilgan.wixsite.com/arifatilgan   

EYLÜL 2022