2004 yılında çılgın projeli Haydarpaşa planı ortaya çıkarıldı.

2005 yılında Haydarpaşa Dayanışmasını kurduk..

O yıllar, İstanbul 5 Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna Mimarlar Odasını temsilen Gözlemci Üye olarak katılmaktayım.

26 Nisan 2006 tarihinde Kurulun Süleymaniye’deki binasında tarihi bir toplantı var. Acil konular acele bitiriliyor ve esas gündeme geliniyor. Haydarpaşa..

Akşama kadar oldukça tartışmalı geçen toplantı sonrası Haydarpaşa alanının tamamı için ‘Tarihi ve Kentsel SİT Alanı’ kararı alınıyor. Ünlü 85 Nolu karar..

Ortalıkta pek ismim geçmez. Üstünde de durmam. Ancak bilenler bilir ki kararda etkim vardır.

Haydarpaşa bu karar sayesinde günümüzü görebilmiştir. Aksi takdirde o yıllarda ortalıkta dolaşan 7 gökdelenli Manhattan Projesi gerçekleşmişti bile. Toplantının tüm katılımcıları tarihe geçmelidir.

Akşamüstü herkes, ‘Ülkemize Hayırlı Olsun’ diyerek masadan kalkıyor ve odayı terk etmeye hazırlanıyor. Bir anda Kurul Müdürü Yener Çavdar kapıyı kapatıp önüne geçiyor. Diyor ki, ‘Arkadaşlar, biliyorsunuz Kurul Kararları bakanlıktan imzalanıp geldiğinde geçerli oluyor. Lütfen daha önce medyaya açıklama yapmayın. Aldığınız karar ile durdurulacak Haydarpaşa Projesinin değeri 5 Milyar Dolardır.’..

Ancak birkaç gün sonra Oktay Ekinci, köşe yazarı olduğu Cumhuriyet Gazetesinin (yanlış anımsamıyorsam) 1 Mayıs 2006 tarihli nüshasında bu kararın haberini yapıyor. Kuruldakiler, Onunla Mimarlar Odasında arkadaş olduğumdan benden şüpheleniyorlar. Oktay ise ‘Kim söyledi’ diye sorduğumda, ‘Haber kaynağımı söylemem’ diyor.

Aslında bu haber iyi olmuştu. Hem kamuoyu bilgilendiriliyor hem de Kararın onaylanması için bakanlığa baskı yapılıyordu. Oktay da Ona söyleyen de doğru yapmıştı.

17 Ekim 2006 tarihinde SİT Alanı Kararı kamuoyuna açıklanıyor.

2007 yılı.. Anadolu Yakasında Mimarlar Odası Başkanıyım. Kadıköy Yeldeğirmeni’ndeki binamızda, konusunda uzman kişilerle söyleşiler organize ediyorum. Oktay’ı da bir söyleşi yapması için davet etmiştim.

10 Ocak 2007 akşamı.. Oktay Ekinci’nin ‘Koruma Kurulları ve İşlevleri’ başlıklı söyleşisindeyiz. Takdimimi yapıp kürsüden kalkacağım sırada Oktay, elini elimin üzerine koyuyor ve ‘Kalkma.. Otur, birlikte sunalım.’ Diyor. Şaşırıyorum. İçimden ‘Fırsatı kullan Arif’ diyorum. ‘Oturayım ama emrivaki yapıp sana bir soru soracağım’. O gayet sakin. ‘Tabii. Sor.’ Diyor.. ‘Haydarpaşa Sit Alanı bilgisini sana kim söyledi? Bu sebepten Kurulda zor günler yaşadım.’. Belli ki gündemden düşen konuyu unutmuş.. Yüzüme bakıyor ve ‘Cengiz Bey’ diyor. Koruma Kurulu Başkanı Prof. Cengiz Eruzun.

İşte bu fotoğraf o anın fotoğrafıdır. Çekilen fotoğraflar içinden seçmiştim.


Oktay Ekinci Bana Cevap Veriyor

Cengiz Bey sevdiğim bir büyüğümdür. Kurul toplantılarında Mimarlar Odası temsilcisi olduğum için bana sempatik bakmazlardı. Muhaliftik çünkü. Sağolsun, Kurul Başkanı olarak her zaman gereken markajı yapardı.. Bir gün Ona konuyu açtığımda
gülmüş ve ‘Oktay’ı kıramazdım.. İyi olmadı mı?’ anlamında bir şeyler söylemişti.


Haydarpaşa Manhattan Projesi

Haydarpaşa, ‘Tarihi ve Kentsel SİT Alanı’ kararı sebebiyle bugünlere kalabilmiştir. Haydarpaşa Dayanışmasını sadece kuranlardan değilim.. Akıl edenlerdenim. Bütün bunları Bana Haydarpaşa öğretmek isteyenler bilmeli..

Sevgili Oktay Ekinci’yi saygıyla ve rahmetle anıyorum.

ARİF ATILGAN arifatilganKENT ve İNSAN ARALIK 2020

Not:

Prof. Cengiz Eruzun, çivi kullanmadan inşa edilen ahşap geçmeli geleneksel Doğu Karadeniz evleri konusunda uzmandır.