1517 yılında Osmanlı’nın Mısır’ı fethiyle ülkeye kahve daha kolay gelmeye başlamış ve zengin içeceği olmaktan çıkmıştı. 16. Yüzyıl ortalarında kahvehaneler açılmış. İlk kahvehanenin tüccar kesiminin bulunduğu Tahtakale’de açıldığı yazılır.

Tek katlı binalardır. Cami yakınlarında bulunup namaz vaktine kadar vakit geçirilen mekânlar olmuşlar. Buralarda masa oyunları oynanır, çay-kahve başta olmak üzere alkolsüz içecekler içilirmiş. 19. Yüzyılda aydınların toplumsal sorunları tartıştığı mekânlar olmuş, bu sebeple buralara Kıraathane de denmiş. Kahvehaneler erkeklerin, hamamlarsa kadınların toplandığı mekânlarmış.

Yeldeğirmeni’nin ünlü kahvesi olan Nedim Ağbinin kahvesinin bulunduğu parsel çok eski haritalarda da kafe olarak görünmektedir. Belli ki bu tek katlı bina 100 yılı geçkin zaman öncesinde de kahvehane olarak açılmış ve kullanılmış.

Nedim’in Kahve http://www.arifatilgan.com/1135-2/

1950’li yıllarda kahvehaneyi Enver Bey çalıştırmaktadır. Nedim Günar futbol oynadığı yıllarda buraya takılanlardandır.

1957 yılında Fenerbahçe’de oynarken Enver Beyden kahveyi devralır..

Çok sayıda ünlü insan burayı ziyaret etmiştir. Seçim konuşması yapan siyasiler olarak İsmet İnönü, Bülent Ecevit; spor camiasından Namık Sevik, Semih Bayülken, Halit Deringör, Kemal Belgin, Fenerbahçeli ve diğer takımların oyuncuları; sanatçı İsmail Dümbüllü, DDY sendika başkanı Adnan Başaran, oramiral Özden Örnek, koramiral Şükrü Taner Ezgü, tümgeneral Kemal Çakarcan, emniyet müdürü Orhan Kaya Tok benim aklıma gelenler..

                                Tek Katlı Kahvehane

1980’lerin başlarında bina yıkılıp yerine inşaat yapılıyor. Kahvehane de Duatepe Sokakta iki dükkân ileriye taşınıyor. Ancak burayı Nedim Günar’ın ağbisi Kazım Günar çalıştırıyor. Artık kahvehaneler tek katlı müstakil binalar değildir.

1993 yılında yan tarafındaki dükkânı daha önce semtte kahvecilik yapmış olan Ayhan Kütük ile babası tutuyor.

1994 yılında Kazım Ağbinin kahvesi kapanıyor. Onun müşterileri bitişikteki Ayhan’ın kahvesine takılmaya başlıyorlar. Bir kısmı da 50 metre ilerideki Karadeniz Kahvehanesine..

2013 yılında Ayhan Kütük karşı sıradaki eski Kazım Ağbinin lokantasının olduğu boş dükkâna geçiyor. Adını Değirmen Kafe koyuyorlar. Burası, çoğunluğu semtten taşınmış Eski Yeldeğirmenlilerin gelip buluştuğu bir mekân oluyor.

                  Ayhan’ın Kahvesi

2020 yılında Corona virüs çıkınca alınan önlem paketlerinden en çok kahvehaneler etkilendi.

2021 yılı başlarında Değirmen Kafe neredeyse bir yıldır hiç açılamamıştır. Sonunda Ayhan arkadaşımız pes ediyor. Dükkânı Kafeye çevirmeye karar veriyor. Bundan sonra müşterilerine değişik bitki çayları sunacaklar.

                Yeni Kafe Yapılıyor

Değirmen Kafe Nedim’in Kahvesi’nin devamıdır. Nedim’in Kahve de kim bilir kaç yıl öncekilerin devamıdır.

Ayhan’ın tarihe geçecek şu cümlesi, aslında 500 yıldır var olan bir dönemin kapandığını belli etmektedir. ‘Artık kahvehane kültürü yok oldu’.

Özellikle kadınlar kahvehanelerden şikâyetçidirler. Aslında kahveye giden erkekler de çocuklarının gitmesine karşıdırlar. Ancak kahvehaneler kültürümüzde yer etmiş mekânlardır.

ARİF ATILGAN www.arifatilgan.com MART 2021