Yıl 1933. Fotoğraf içindeki fotoğrafın tarihi.. Güzel bir anı.. Denmiş ki ‘Biz buradaydık.. Kadıköy Şubesi 1933.. Yarın da burada olacağız..’

Beni reklam tarafı ilgilendirmiyor. Ama iki fotoğraf aynı noktaya ait değil maalesef..

İş Bankası Kadıköy Şubesi.. Tek katlı bir bina..


1933 tarihinde İş Bankası Kadıköy Şubesi

Ancak o bina orada değildi. Şimdiki PTT’nin çapraz karşısındaydı. Dikdörtgen şeklindeki o tek katlı bina incelenirse duvarındaki sokak tabelasında Tavus Sokağı yazdığı ve bitişik binanın kapısında Cumhuriyet Kıraathanesi No 3 yazıldığı görülür.

1933 tarihinde harita yok.

1938 tarihli Planlar incelenirse o yolun o tarihteki adının hala Tavus Sokağı olduğu, İş Bankası’nın 1 no, yanındakinin 3, onun yanındakinin de 5 kapı nolu olduğu görülür.

Yine aynı planda karşı sırada İş Bankası yazılan bina da görülmektedir. Buradan anlaşılmaktadır ki İş Bankası Kadıköy Şubesi 1933-1938 yılları arasında karşı sıraya taşınmıştır.


1938 Tarihli Plan. Küçük Daire Şubenin İlk Binası, Büyük Daire Taşındığı Bina.

1938 tarihli Pervititch Haritasında, Söğütlü Çeşme Caddesinin Osmanağa Camii ile Hal arasındaki bölümü henüz açılmamış. Binalar var.. Şimdiki İş Bankası’nın bulunduğu köşede, fotoğraftakine benzer bir bina görünüyor. Ama esası gibi tam dikdörtgen değil. Sadece benzer.. Diğeri gibi İş Bankası olduğuna dair kayıt yok. Hâlbuki aynı plan.. Zaten o yıllarda Kadıköy’ün o bölgesinde daha çok odun-kömür depoları bulunuyor. Bu sebepten yeni yapılan Hal Binası bile boş kalmış. Yani banka şubesi için tercih edilmez.


1938 Tarihli Planda Söğütlü Çeşme Caddesi Açılmamış.

1940’lı yılların hava fotoğraflarında Osmanağa Camii ile Hal arasındaki Söğütlüçeşme Caddesinin açıldığı görülüyor. İstimlâkler yapılmış. Bu binanın olduğu köşe de istimlâk edilmiş. Boş arsa durumunda..


1940’lı Yılların Hava Fotoğrafında Alan Boş.

1960’lı yıllardaki hava fotoğraflarında alanın yapılaştığı görülüyor. Köşedeki portikli binada İş Bankası.. 1950’li yıllarda inşa edilmiş. Yarışmayla elde edilen projesi Perran Doğancı, Altay Erol, S. Giritlioğlu, Cavit Özedey isimli mimarlara ait. Üst katlar lojman.. Yalnız dikkat çekiyorum. İş Bankası Rıhtım Şubesi.. Şubenin adı bile buranın sonradan devreye sokulduğunu belli ediyor.


1960’lı Yılların Hava Fotoğrafında Alanda Yapılaşma Olmuş.

Gelelim İş Bankası Kadıköy Şubesine.. Yani esas 1933 yılından beri hep var olana.. Tarihi şubeye.. Yukarıda yazdığım gibi bina karşı sıraya taşınıyor. Nitekim 1938 tarihli Pervititch haritasında köşeden ikinci parselde İş Bankası adıyla işlenmiş görünüyor. Eskisinin bulunduğu alan istimlâk ediliyor. Eski yerinde ise bugün Metro’nun merdivenleri bulunuyor.


2020 Yılı. İlk İş Bankasının Yerinde Metro Merdivenleri. Karşısında Tarihi İş Bankası Kadıköy Şubesi.

Benim derdim Kent Hafızası.. Yanlış olmamalı.. Toplumun, bireylerin hafızası Kent Hafızasıyla taze tutulur.

Fotoğraf çok etkileyici, iyi düşünülmüş.. Keşke ‘Biz buradaydık..’ yerine ‘Biz Kadıköy’deydik..’ denmiş olsaydı..

Eğer İş Bankası yetkilileri derse ki ‘Sen yanlışsın’.. Hemen özür dileyerek düzeltmeye hazırım. Ancak Kadıköy Şubesi ve Rıhtım Şubesi adlarının konma sebeplerini öğrenmek isterim. Malum.. Kent Hafızası..

ARİF ATILGAN arifatilganKENT ve İNSAN MAYIS 2020